DEHB’ nin Tanı ve Tedavisi

DEHB’ nin Tanı ve Tedavisi

DEHB klinik bir tanıdır, tanıyı kesinleştirmeye yönelik herhangi bir laboratuvar ya da özgün bir test yoktur. 2 Amerikan Psikiyatri Birliği (APA) tarafından yayınlanan DSM-IV4 tanı kriterleri ülkemiz dahil birçok ülkede kabul görmüştür ve Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanları DEHB tanısını koymak için bu tanı kriterlerini kullanmaktadır.

Bu tanı kriterlerine göre toplum veya okulda, işteki işlevsel bozulmaya yol açmış bazı belirtiler 7 yaşından (okul yaşı) önce de vardır ve en az 6 aydır devam etmektedir. Davranışların çocuğun ilişki içinde olduğu üç alan; ev, okul, ve sosyal ortamdan en az ikisini etkiliyor olmalıdır.

 

DEHB için DSM-IV kriterleri

 

Dikkat Eksikliği Belirtileri:
  • Yönergeleri başından sonuna kadar takip edemezler.
  • Dikkatlerini yaptıkları işe ya da oyuna vermekte zorlanırlar.
  • Evde ya da okulda yapacakları işler ve aktiviteler için gereken malzemeleri kaybederler.
  • Siz konuşurken dinlemez gibi görünürler.
  • Detayları gözden kaçırırlar.
  • Düzensiz görünürler.
  • Uzun süre zihinsel çaba gerektiren işleri yapmakta zorlanırlar ve bunlardan kaçınırlar.
  • Unutkandırlar.
  • İlgileri kolayca başka yöne kayar.
Hiperaktivite Belirtileri:
  • Yerlerinde duramazlar.
  • Oturmaları gerektiği halde oturmazlar.
  • Sessiz sakin oyun oynamakta güçlük çekerler.
  • Yerli yersiz koşup tırmanırlar.
  • Çok konuşurlar.
  • Çoğu zaman sorulan soru tamamlanmadan cevabını yapıştırırlar.
  • Her zaman bir şeylerle uğraşırlar.
  • Sıralarını beklemekte zorlanırlar.
  • Olaylara ya da konuşmalara müdahele edip yarıda keserler.
 

 

DEHB’de Tanı

Ebeveynler, çocuğun bir oyunu uzun süre devam ettirememe, aşırı hareketlilik, isteklerini erteleyememe ve isteklerinin anında yapılmasını isteme gibi tepkisel davranışlarını okul yaşına gelmeden önce fark edebilirler. Bu durumda, ailenin Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı ile birlikte değerlendirmede bulunması tanı için önemlidir.

Okul çağına gelindiğinde DEHB’li çocuklar sıralarında oturamaz, ayağa kalkma gereksinimi duyarlar, ders sırasında konuşarak sınıfın düzenini bozarlar. El yazıları ve defter düzenleri bozuktur. Unutkandırlar, sık sık okul araç-gereçlerini kaybederler. Sınavlarda dikkatsizce hatalar yaparlar. Sabırsızlıkları nedeniyle soruları çabuk ve yanlış okuma ya da sorunun tamamını okumadan yanıtlamaya çalışırlar. Bunun sonucu olarak da okulda normalden fazla dikkat çekmeleri ve “kötü” davranışları nedeniyle ebeveynlerine sık sık görüşme talebi gelmesi bu tanıyı düşünmemizi gerektirebilir. Konu hakkında mutlaka bir Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı ile görüşülmesi gerekir.

 

 

DEHB’de Tedavi

Her çocuk için ideal tedavi farklıdır. DEHB’si olduğu düşünülen çocuk ve ergenlerin Çocuk ve Ergen Psikiyatristi tarafından değerlendirilmesi çok önemlidir. Çocuk ve Ergen Psikiyatristinin uygun gördüğü DEHB tedavisinde kullanılan ilaç ile birlikte kişisel psikolojik tedavi ve doğru aile desteğinin birleştirilmesi çok iyi sonuç vermektedir. Bununla çocuğun davranışı ve performansı kayda değer düzeyde iyileşir. Bunu sağlamak için ebeveynlerin koşulsuz desteği ve öğretmenlerle kusursuz bir işbirliği şarttır.

DEHB’nin ilaçlarla tedavisi, çocuğun okul aktivitelerine odaklanmasına yardım eder ve çocuğun hayat kalitesinde belirgin bir düzelme yapar. Ayrıca, çocuğun dürtüselliğini kontrol ederek davranış problemlerini düzeltir.

DEHB ve tedavisi ile ilgili tüm konuları Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi uzman doktoruna danışınız.

 

 

REFERANSLAR:

1. Prof. Dr. Eyüp Sabri ERCAN Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğunda Epidemiyolojik Veriler Türkiye Klinikleri J Pediatr Sci 2010;6(2):1-5.

2. Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Temel Kitabı. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Derneği Yayınları: 3 ISBN:978-9944-0538-0-8.

3. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Doç Dr. Eyüp Sabri Ercan Doğan Kitap ISBN: 978-975-991-615-2.

4. Center for Disease Control and Prevention / Attention-Deficit / Hyperactivity Disorder (ADHD). Web:http://www.cdc.gov/NCBDDD/adhd/index.html.

5. Doç. Dr. Aynur Akay Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğunda Etyopatogenez Türkiye Klinikleri J Pediatr Sci 2010;6(2):1-5.

6. National Institute of Mental Health. Attention Deficit Hyperactivity Disorder. Bethesda (MD): National Institute of Mental Health, US Department of Health and Human Services; 2006. Web: http://www.nimh.nih.gov.

7. Amerikan Psikiyatri Birliği (APA) tarafından yayınlanan Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı 4. Baskı Yeniden Gözden Geçirilmiş Tam Metin Çeviri Editörü: Prof. Dr.Ertuğrul Köroğlu ISBN:9-789-753-001-496.

8. Dr. Pınar Öner, Dr. Özgür Öner, Dr. Ayla Aysev TTB Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 2003 cilt 12-sayı 3-Sayfa97-99.

9. Wehmeier et all. Effectiveness of Atomoxetine and Quality of Life in Children with Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder as Perceived by Patients, Parents, and Physicians in an Open-Label Study JOURNAL OF CHILD AND ADOLESCENT PSYCHOPHARMACOLOGY Volume 17, Number 6, 2007 Pp. 813–829.

10. Perwien et all. Atomoxetine Treatment in Children and Adolescents with Attention-Deficit Hyperactivity Disorder: What Are the Long-Term Health-Related Quality-of-Life Outcomes? JOURNAL OF CHILD AND ADOLESCENT PSYCHOPHARMACOLOGY Volume 16, Number 6, 2006 Pp. 713–724.

11. Mopelola A, Omoegun M.Peace. From Home to School for Children with Attention-Deficit and Hyperactivity Disorder (ADHD). Stud Home Comm Sci 2007;1(1):17-26.

12. Alonso N. Educación emocional para la familia. Encuentro de esencias. Producciones educación aplicada. Meksika, 2006.

13. Çocuk,Ergen ve Erişkinlerde Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Prof. Dr Erdal Işık; Doç. Dr. Yasemen Işık Taner 2009 ISBN:978-975-9118-14-3.

14. Hiperaktivite ve Dikkat Eksikliği Bozukluğu Doç. Dr. Osman Abalı 2009 ISBN:978-9944-350-37-2.